Lan trầm (Dendrobium parishii): các loại, cách trồng

Lan trầm quý, hoa rực rỡ, thơm dịu và được săn đón. Bài này mình gom đặc điểm, các dòng thường gặp và cách trồng, chăm sóc để bạn tham khảo nhé!

Nguồn gốc và tên gọi

Theo Wikipedia, Dendrobium parishii (Parish’s dendrobium) bản địa ở Himalaya phía đông (Assam, Arunachal Pradesh, bắc Bangladesh), Trung Quốc (Vân Nam, Quý Châu) và Đông Dương (Thái Lan, Myanmar, Lào, Campuchia, Việt Nam). Tên đặt theo nhà thực vật và nhà sưu tầm Charles Parish, do Reichenbach mô tả năm 1863.

Lưu ý về tên gọi: lan trầm hay được giới thiệu là Dendrobium “Nestor”, con lai giữa giả hạc và hoàng thảo tím. Trên GBIF, tên Dendrobium × nestor đang ở trạng thái nghi vấn (doubtful), nên bài này dùng tên loài D. parishii cho trầm tím.

Như mọi loài lan hoang dã, buôn bán lan rừng bị kiểm soát theo công ước CITES; hãy mua cây nhân tạo ở nhà vườn, không mua cây khai thác từ rừng.

Các dòng lan trầm hay gặp

• Trầm tím (lan trầm parishii): chính là Dendrobium parishii; nhiều trang tiếng Việt nói cây ưa ẩm, hợp khí hậu se lạnh, hoa rất thơm và hay ra hoa. Đây là loài nhiều người chơi ưa chuộng.
• Trầm vàng: nhiều trang tiếng Việt gán tên khoa học Dendrobium ochreatum (GBIF xác nhận đây là tên chấp nhận của một loài lan có thật).
• Trầm rừng Điện Biên, trầm rồng đỏ: tên gọi thương mại của người chơi lan cho cây rừng và dòng lai.

Dạng lan trầm hoa trắng, môi tím (semi-alba) - Ảnh: 阿橋 HQ, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Đặc điểm chung

Theo mô tả của người chơi, lan trầm có thân rủ, lá xanh đậm có sọc trắng mờ, hoa rủ nhỏ, thơm dịu và nở lâu.

Ý nghĩa của lan trầm

Hoa thanh nhã, thơm dịu và thường nở dịp Tết nên theo quan niệm dân gian lan trầm tượng trưng cho điềm lành, may mắn và rất hợp để chưng Tết. Đây là ý nghĩa văn hóa, không phải điều khoa học chứng minh.

Cách trồng lan trầm

Chọn và xử lý cây giống

Chọn cây khỏe, rễ tốt, mua từ nhà vườn uy tín. Rửa sạch thân, rễ bằng nước, cắt rễ hư, để ráo rồi mới trồng. Nếu ngâm thuốc sát khuẩn, làm đúng hướng dẫn trên bao bì.

Nhân giống bằng keiki (cây con)

Lan trầm hay mọc cây con (keiki) trên thân. Khi cây con đã có rễ, bạn có thể cắt khỏi cây mẹ và ghép riêng. Hai video dưới đây hướng dẫn nhân giống trầm tím và xử lý keiki.

Ghép lan trầm vào gỗ

Chọn gỗ có vỏ dày, xốp như vú sữa, xoan đào hoặc gỗ lũa. Cố định rễ chắc chắn vào gỗ (ghim, dây bọc nhựa), rồi phun sương nhẹ để cây nhanh hồi phục.

Chăm sóc lan trầm

• Ánh sáng: ưa sáng dịu, hợp chỗ bán phần; tránh nắng gắt trực tiếp.
• Độ ẩm: lan thích không khí ẩm cao; giữ thoáng gió để hạn chế nấm bệnh.
• Nước: tưới vừa phải bằng bình phun sương, tránh tưới mạnh làm tổn thương cây; mới trồng cần giữ ẩm đều hơn.
• Phân bón: dùng phân dành cho lan, pha loãng đúng liều trên bao bì.

Lỗi thường gặp

• Không ra hoa: thiếu sáng, cây chưa đủ tuổi, thiếu giai đoạn nghỉ mát.
• Giả hành teo nhăn, rụng lá nhiều: thiếu nước hoặc rễ hư.
• Thối rễ, keiki hỏng: giá thể đọng nước, độ ẩm bí.

Gợi ý đọc thêm

• Lan giả hạc: hoa tím lớn thơm mùi mâm xôi, nguồn gốc Đông Nam Á, các dạng thường gặp.
• Lan báo hỷ: phong lan có hoa mọc một phía thân, nguồn gốc Đông Nam Á, ý nghĩa, tách bụi.
• Lan Mokara: đặc điểm, màu hoa, cách cắt hom nhân giống, giá thể trồng chậu và gỗ, tưới.
• Địa lan: đặc điểm, các loại địa lan chơi Tết, ý nghĩa, cách trồng, giá thể, tưới.