Lan phi điệp tím (Dendrobium anosmum): giá thể và chăm sóc

Mọi tín đồ yêu lan đều say mê dòng phi điệp vì hoa vừa đẹp vừa thơm. Bài này mình gom cách chuẩn bị giá thể, trồng và chăm sóc để bạn tham khảo nhé!

Thông tin chung

Theo Wikipedia, Dendrobium anosmum là phong lan sống bám cây, hoa tím lớn, phân bố rộng khắp Đông Nam Á từ Sri Lanka đến New Guinea (Đông Dương, Indonesia, Philippines…). Tên gọi “không mùi” (anosmum) chỉ là tên khoa học; thực tế hoa thường thơm đậm mùi mâm xôi.

Cận cảnh hoa phi điệp tím, môi hoa có lông mịn - Ảnh: Orchi, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Thân rủ dài, lá dày xếp so le; màu và kích cỡ hoa thay đổi theo vùng và theo từng cây. Sau khi cây rụng dần lá để ra nụ, thân có thể chuyển sang màu trắng xám, đây là điều người chơi lan thường mô tả.

Ý nghĩa của lan phi điệp tím

Hoa tím quý phái, thơm nhẹ nên theo quan niệm dân gian, phi điệp tím tượng trưng cho sự thanh cao, quyền quý, ngưỡng mộ. Đây là ý nghĩa văn hóa, không phải điều khoa học chứng minh. Nhiều trang tiếng Việt còn nhắc ngắm vườn lan giúp tinh thần thoải mái; đó là cảm nhận cá nhân của người viết.

Nhân giống bằng tách giả hành

Cách phổ biến nhất là tách giả hành: tách riêng từng giả hành để nhân được nhiều cây; cây còn nhỏ hoặc còn non nên để 2-3 cây dính nhau cho chắc. Sau khi tách, tỉa rễ già, phần héo úa, tổn thương hoặc có dấu hiệu bệnh. Có thể ngâm ngắn trong dung dịch sát khuẩn hoặc kích rễ pha đúng hướng dẫn rồi để ráo.

Chuẩn bị giá thể trồng lan

• Gỗ, ván gỗ: theo kinh nghiệm của tác giả bài gốc, ghép lan phi điệp lên ván gỗ thường đẹp hơn nhiều và rễ có chỗ bám tự nhiên.
• Chậu: chậu đất nung có nhiều lỗ thoát nước, chậu vỏ thông, vỏ dừa.
• Hỗn hợp trồng chậu: xơ dừa, tro trấu, than vụn, lục bình…; nên ủ và xử lý trước khi dùng để tránh nấm mốc.
• Cố định: buộc hoặc ghim rễ thật chắc vào gỗ hoặc nén chặt trong chậu để cây không lung lay, đổ khi gió lớn.

Chăm sóc lan phi điệp tím

• Ánh sáng: cây vốn sống ở rừng ẩm nên không chịu nắng nóng gắt; để nơi râm mát hoặc có lưới che, đồng thời che mưa nặng hạt để không úng.
• Nước: cần nhiều nước. Mùa nóng tưới nhiều hơn, tránh tưới giữa trưa; mùa mưa có thể tưới ít hơn. Giá thể luôn phải thoát nhanh.
• Phân bón: khi mới trồng có thể dùng thuốc kích rễ theo hướng dẫn; khi cây ổn định bón phân hữu cơ tan chậm hoặc phân dành cho lan, pha loãng đúng liều trên bao bì.
• Sâu bệnh: rầy, bọ trĩ, rệp non là những vấn đề thường gặp; kiểm tra cây thường xuyên và xử lý sớm. Khi cần dùng thuốc, pha đúng liều trên nhãn.

Lỗi thường gặp

• Không ra hoa: thiếu sáng, cây chưa đủ tuổi, hoặc không được “nghỉ” mát sau mùa tăng trưởng.
• Giả hành teo nhăn: thiếu nước hoặc rễ hư.
• Thối rễ: giá thể đọng nước, tưới quá dày.

Gợi ý đọc thêm

• Lan giả hạc: hoa tím lớn thơm mùi mâm xôi, nguồn gốc Đông Nam Á, các dạng thường gặp.
• Lan trầm: nguồn gốc Himalaya - Đông Dương, đặc điểm, cách ghép gỗ, tách keiki.
• Lan vảy rồng: hoa vàng tươi thơm, nguồn gốc nam Trung Quốc - Đông Nam Á, phân biệt vảy rắn.
• Lan vũ nữ: nguồn gốc châu Mỹ, đặc điểm, ý nghĩa, các loại vũ nữ phổ biến ở Việt Nam.