Lan báo hỷ (Dendrobium secundum): ý nghĩa, trồng, chăm sóc

Báo hỷ là một dòng lan dân dã mà đẹp đặc biệt: vừa cứng cáp vừa nhu mì. Bài này mình gom đặc điểm, ý nghĩa và cách trồng, chăm sóc để bạn tham khảo nhé!

Tên gọi và nguồn gốc của lan báo hỷ

Cây có tên khoa học Dendrobium secundum (Blume) Lindl. ex Wall., thuộc họ Lan (Orchidaceae). Theo Wikipedia, đây là phong lan giả hành sống bám (epiphyte) ở nhiều sinh cảnh khắp Đông Nam Á: quần đảo Andaman - Nicobar, Thái Lan, Philippines, bán đảo Malaysia, Java, Borneo, Sumatra, Sulawesi, Đông Dương và quần đảo Lesser Sunda.

Như mọi loài lan hoang dã, việc buôn bán lan thuộc diện kiểm soát theo công ước CITES. Hãy mua cây giống nhân tạo ở nhà vườn, không mua cây lấy từ rừng.

Đặc điểm của lan báo hỷ

• Dạng cây: phong lan giả hành, mọc thành cụm nhiều giả hành. Nhiều trang tiếng Việt ghi cao 40-80 cm, giả hành 2-4 cm; mình không kiểm chứng được nên chỉ xem là tham khảo.
• Lá: lá mỏng, mọc hai hàng đối xứng dọc thân; theo kinh nghiệm người chơi lan, cây có thể rụng phần lớn lá trước mùa hoa.
• Hoa: nhiều hoa nhỏ mọc dày trên trục hoa, tất cả nằm về một phía như lông bàn chải (đặc điểm nhận dạng chính), có mùi thơm.

Lan báo hỷ dạng hoa trắng (var. album) - Ảnh: snotch from Sapporo, Hokkaido, Japan, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Ý nghĩa của lan báo hỷ

Cái tên “báo hỷ” khiến lan được xem là biểu tượng của niềm vui, điều tốt lành, nên nhiều gia đình trồng ở vườn nhà. Đây là ý nghĩa văn hóa, không phải điều khoa học chứng minh.

Cách nhân giống và trồng lan báo hỷ

Tách bụi

Chọn cây mẹ khỏe, nhiều giả hành và rễ, không chọn cây quá non. Tưới ướt giá thể để dễ nhổ cây khỏi chậu, rửa sạch gốc, tỉa rễ già, rễ chết, rồi tách thành cụm nhỏ có vài giả hành. Để cây ráo vài giờ cho vết cắt se lại, trồng vào giá thể mới, cố định chắc, đặt nơi thoáng mát, ánh sáng nhẹ và tưới đều.

Trồng chậu

Dùng chậu đất nung, giỏ nhựa, vỏ thông hoặc vỏ dừa khô làm giá thể. Rải lớp thoát nước dày vài cm ở đáy, đặt bụi lan, thêm giá thể đến gần miệng chậu, nén vừa phải.

Ghép lên gỗ

Chọn gỗ không độc, bền như lũa hoặc gỗ cây ăn trái (xoài, nhãn…). Đặt cây lên, cố định bằng dây bọc nhựa (dây thép trần có thể làm hại rễ). Chú ý hướng cây ra hoa khi ghép. Treo nơi thoáng, ánh sáng nhẹ.

Chăm sóc lan báo hỷ

• Ánh sáng: lan ưa sáng, nhưng tránh nắng gắt chiếu thẳng; dùng lưới che nếu cần.
• Nước: tưới khi giá thể se khô; lan sau khi mới trồng cần giữ ẩm đều hơn để nhanh ra rễ. Tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh buổi trưa nắng.
• Phân bón: bón định kỳ phân dành cho lan, pha loãng đúng hướng dẫn trên bao bì.
• Thông thoáng: giữ giá thể và cây thoáng để hạn chế nấm bệnh.
• Sâu bệnh: rệp đỏ, sâu đục thân, cháy lá là những vấn đề hay gặp; kiểm tra thường xuyên và xử lý sớm.

Lỗi thường gặp

• Cây không ra hoa: thiếu sáng, giá thể bí, cây chưa đủ tuổi.
• Cháy lá: nắng gắt trực tiếp.
• Thối rễ: giá thể đọng nước, tưới quá dày.

Gợi ý đọc thêm

• Lan Mokara: đặc điểm, màu hoa, cách cắt hom nhân giống, giá thể trồng chậu và gỗ, tưới.
• Lan trầm: nguồn gốc Himalaya - Đông Dương, đặc điểm, cách ghép gỗ, tách keiki.
• Địa lan: đặc điểm, các loại địa lan chơi Tết, ý nghĩa, cách trồng, giá thể, tưới.
• Lan vũ nữ: nguồn gốc châu Mỹ, đặc điểm, ý nghĩa, các loại vũ nữ phổ biến ở Việt Nam.