Hoa mai xanh (Petrea volubilis): đặc điểm, cách trồng

Hoa mai xanh dễ trồng, đẹp lãng mạn và hợp chơi dịp xuân. Bài này mình gom đặc điểm, cách trồng và chăm sóc để bạn tham khảo nhé!

Tên gọi và nguồn gốc của hoa mai xanh

Tên khoa học của cây là Petrea volubilis (Linnaeus mô tả năm 1753), thuộc họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae). Theo Wikipedia, cây bản địa châu Mỹ nhiệt đới, thường mọc ven sông suối từ bắc Mexico đến Bolivia, Brazil, Paraguay, vùng Antilles và Venezuela. Nhiều trang tiếng Việt ghi nguồn gốc “Mexico và Trung Mỹ”.

Dù có chữ “mai”, cây không cùng họ với các loại mai vàng (Ochna) hay hoa mai khác.

Đặc điểm của hoa mai xanh

• Dạng cây: dây leo hoặc cây bụi bán leo; theo Wikipedia, leo cao tới khoảng 12 m, còn dạng bụi cao khoảng 4 m. Thân già có thể to, hóa gỗ.
• Lá: hình bầu dục thuôn, dài khoảng 5-16 cm, rộng 3-8 cm, mép nguyên, mặt lá nhám (nên có tên giấy nhám). Nhiều trang tiếng Việt ghi lá dài 12-24 cm.
• Hoa: mọc thành chùm dài khoảng 8-20 cm ở nách lá hoặc đầu cành. Phần nổi bật là 5 lá đài màu tím xanh (violet), tràng hoa nhỏ màu xanh lam dài khoảng 1 cm nằm giữa. Theo Wikipedia, tùy khí hậu cây có tối đa hai đợt hoa mỗi năm; hoa nhiều mật nên thu hút bướm.
• Quả: quả hạch nhỏ được bao kín trong đài hoa cứng, đài đóng vai trò như cánh hoặc phao.

Hoa mai xanh: đài tím nhạt hình sao, cánh tím đậm ở giữa - Ảnh: M108t, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Ý nghĩa và công dụng

Màu tím xanh dịu nhẹ, chùm hoa dài thanh thoát nên theo quan niệm dân gian, mai xanh báo hiệu xuân về, mang hạnh phúc, tài lộc cho gia chủ. Đây là niềm tin văn hóa, không phải điều khoa học chứng minh.

Công dụng chính là làm cảnh:

• Giàn leo che nắng ở ban công, sân thượng, hàng rào, cổng.
• Trồng chậu tạo dáng bonsai.
• Khi không có chỗ leo, cây có thể phát triển thành bụi tròn; cũng có thể trồng cạnh cây khác cho leo bám.

Theo Wikipedia, một số cộng đồng bản địa dùng nhựa cây để chữa bỏng, vết thương; đây là kinh nghiệm dân gian, bạn đừng tự dùng.

Thông tin về sức khỏe chỉ để tham khảo, hãy hỏi bác sĩ khi có thắc mắc.

Cách trồng hoa mai xanh

• Đất: hợp đất giàu dinh dưỡng, tơi xốp, thoát nước tốt (đất thịt pha cát). Theo Wikipedia, cây ưa đất thoát nước, màu mỡ và chịu hạn khá.
• Chuẩn bị đất: có thể trộn phân hữu cơ hoai, mùn cưa, trấu và ủ trước khi trồng.
• Chậu: nếu trồng chậu, chọn chậu rộng, sâu (nhiều trang tiếng Việt gợi ý đường kính khoảng 50 cm, cao 35 cm).
• Nhân giống: gieo hạt hoặc chiết cành; nhiều trang tiếng Việt cho rằng chiết cành hiệu quả hơn. Bạn cũng có thể mua cây giống bầu ở vườn ươm uy tín.
• Trồng cây bầu: làm tơi đất, đào hố vừa bầu, tháo túi bầu, đặt cây thẳng, lấp đất và tưới đẫm. Có thể trồng bất kỳ mùa nào, thuận lợi nhất là lúc trời mát.

Chăm sóc hoa mai xanh

• Ánh sáng: theo Wikipedia, cây thích nắng đầy đủ, chịu được bóng nhưng sẽ ít hoa. Vì vậy nên trồng ở nơi nhiều nắng.
• Nước: mới trồng cần tưới đủ để cây phục hồi; mùa mưa chú ý thoát nước để tránh úng rễ; cây trưởng thành chịu hạn khá.
• Phân bón: cây dễ trồng nên không cần bón nhiều; bón phân hữu cơ hoai hoặc NPK pha loãng vài lần trong năm, tăng bón vào đầu xuân khi chuẩn bị ra hoa.
• Cắt tỉa: cắt cành sâu bệnh, cành khô, cành mọc vượt để tập trung dinh dưỡng và thông thoáng.
• Nhiệt độ: theo Wikipedia, cây chịu được sương giá rất nhẹ tới khoảng -2 °C, thấp hơn nữa cây có thể chết.
• Muốn hoa nở đúng dịp Tết: nhiều người chơi tuốt lá và điều chỉnh nước, phân để cây ra hoa theo ý muốn; xem video bên dưới.

Lỗi thường gặp

• Ít hoa: thiếu nắng hoặc cắt tỉa sai thời điểm.
• Lá vàng, rụng: úng nước, khô hạn hoặc rét.
• Sâu đục thân, sâu bướm: kiểm tra định kỳ, xử lý sớm.

Gợi ý đọc thêm

• Hoa cát đằng: nguồn gốc Đông Nam Á, đặc điểm hoa lá, làm giàn, giâm cành, gieo hạt.
• Sử quân tử: hoa đổi màu trắng - hồng - đỏ, nguồn gốc châu Á, giâm cành, gieo hạt.
• Hoa tử đằng: nguồn gốc Trung Quốc, đặc điểm, ý nghĩa màu hoa, giâm cành, gieo hạt.
• Cúc tần Ấn Độ: dây leo rủ như rèm xanh, nguồn gốc Đông Nam Á, giâm cành, chăm sóc, lưu ý.