Hoa mai hoàng yến (Tristellateia): ý nghĩa, trồng, chăm sóc
Tristellateia australasiae · Maiden's jealousy, showers of gold climber, Australian gold vine
LưuMai hoàng yến (dạng dây leo là Tristellateia australasiae, họ Malpighiaceae) là dây leo thân gỗ, ra những chùm hoa vàng tươi dài, hoa 5 cánh. Cây còn gọi là hoa kim đồng, mai nhật, hoa ghen; tiếng Anh là maiden’s jealousy hay showers of gold climber. Cây thường được trồng làm giàn cổng, hàng rào, vòm che nắng.
Thông tin nhanh về mai hoàng yến
- Tên khoa học
- Tristellateia australasiae
- Tên gọi khác
- hoa kim đồng, mai nhật, kim đồng vàng, hoa ghen
- Tên tiếng Anh
- Maiden's jealousy, showers of gold climber, Australian gold vine
- Họ
- Malpighiaceae (họ Malpighiaceae)
- Nguồn gốc
- Đông Nam Á và bắc nước Úc
- Loại cây
- Dây leo thân gỗ (liana), mọc tự nhiên ở rừng ngập mặn, lạch, đầm lầy, rừng; cao tới khoảng 10 m
- Mùa hoa
- Quanh năm ở nơi ấm
- Màu hoa
- Vàng; hoa rộng 2-2,5 cm, thành chùm dài 10-30 cm (khoảng 30 hoa mỗi chùm)
- Ánh sáng
- Nhiều nắng
- Tưới nước
- Đều tay khi trồng chậu; trồng đất ít cần tưới
- Đất trồng
- Màu mỡ, thoát nước
- Nhân giống
- Giâm cành
- Độ khó
- Dễ
- Ý nghĩa
- Theo quan niệm dân gian: vươn lên, may mắn, thịnh vượng
- Độc tính
- Chưa có dữ liệu độc tính từ ASPCA cho loài này
Nội dung bài viết
Mai hoàng yến mang vẻ đẹp tươi sáng, dễ trồng và hợp trồng giàn. Bài này mình gom đặc điểm, ý nghĩa và cách trồng để bạn tham khảo nhé!
Tên gọi và nguồn gốc của mai hoàng yến
Theo Wikipedia, Tristellateia australasiae là cây leo thuộc họ Malpighiaceae, bản địa Đông Nam Á và bắc nước Úc. Nhiều trang tiếng Việt ghi nguồn gốc “Malaysia, Australia” - khá sát. Cây thường mọc tự nhiên ở rừng ngập mặn, ven lạch, đầm lầy và rừng.
Cần phân biệt tên gọi: ở Việt Nam, “mai hoàng yến” còn được dùng cho nhiều loại khác nhau.
- Mai hoàng yến dạng leo (bài này): Tristellateia australasiae.
- Cây bụi vàng “shower of gold” như Galphimia glauca / Galphimia gracilis (cùng họ Malpighiaceae): theo Wikipedia, G. glauca là cây bụi thường xanh bản địa Trung Mỹ, cao khoảng 1,8-3 m, hoa vàng 2 cm, thơm, nở nhiều đợt trong năm. Hai loài Galphimia khác nhau ở chỗ cánh hoa rụng hay còn lại khi có quả.
- Muồng hoàng yến: cây gỗ cao ven đường, hoa vàng rủ, không phải cây trong bài này.
Phần dưới đây nói về dạng dây leo Tristellateia australasiae.
Đặc điểm của mai hoàng yến leo
- Dạng cây: liana thân gỗ, theo Wikipedia cao tới khoảng 10 m. Thân già hóa gỗ, có nốt sần.
- Lá: mọc đối, có cuống, phiến hơi giấy, hình trứng, xanh bóng.
- Hoa: vàng, rộng khoảng 2-2,5 cm, mọc thành chùm dài khoảng 10-30 cm, mỗi chùm khoảng 30 hoa; ở nơi ấm hoa nở quanh năm.
Hoa mai hoàng yến 5 cánh vàng tươi - Ảnh: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Ý nghĩa của mai hoàng yến
Sắc vàng tươi và những chùm hoa hướng lên tượng trưng cho ý chí vươn lên, thành công và may mắn. Người ta trồng ở cổng, hàng rào với hy vọng đón vận may, thịnh vượng. Theo phong thủy dân gian, cây hợp mệnh Thổ và Kim. Đây là niềm tin văn hóa, không phải điều khoa học chứng minh. Giàn cây cho bóng mát, che nắng cho hiên nhà.
Cách trồng mai hoàng yến
Ở Việt Nam phổ biến nhất là giâm cành. Gieo hạt ít được dùng.
- Thời điểm: chọn lúc trời ấm, cây đang sinh trưởng tốt.
- Chọn cây mẹ: cây khỏe, lớn tuổi, nhiều cành chắc. Nên cắt sáng sớm hoặc chiều mát, tưới ướt gốc cây mẹ trước vài giờ.
- Chọn cành: cành bánh tẻ dài khoảng 12-15 cm. Quá ngắn khó ra rễ, quá dài dễ khô.
- Cắt tỉa hom: bỏ lá phía trên, chừa một lá gần vết cắt gốc; dùng kéo cắt lá, không lặt để khỏi xước da cành.
- Kích rễ: có thể nhúng chất kích thích ra rễ để tăng tỷ lệ sống.
- Giâm: tạo lỗ nhỏ sâu khoảng 1 cm bằng que nhọn, đặt cành vào và ấn nhẹ đất.
Chăm sóc mai hoàng yến
- Ánh sáng: ưa nhiều nắng; thiếu nắng cây còi cọc, ít hoa.
- Nước: trồng đất thì ít cần tưới; trồng chậu tưới khi lớp đất mặt khô, tưới đẫm.
- Đất: màu mỡ, nhiều mùn, thoát nước tốt.
- Phân bón: bón định kỳ phân vi sinh, hữu cơ, phân nhả chậm hoặc NPK để cây ra nhiều nhánh, nhiều hoa.
- Nhiệt độ: cây chịu nóng khá, chịu lạnh kém; ở vùng rét có thể héo rồi hồi sinh khi ấm lại.
Lỗi thường gặp
- Ít hoa: thiếu nắng, thừa đạm.
- Lá vàng, rụng: úng nước hoặc rét.
- Cây không bám giàn: hướng dây vào giàn, buộc nhẹ khi còn non.
Gợi ý đọc thêm
- Hoa chùm ớt: nguồn gốc Nam Mỹ, đặc điểm lá hoa quả, ý nghĩa.
- Hoa lồng đèn: nguồn gốc Nam Mỹ, đặc điểm hoa quả, ý nghĩa, giâm cành, trồng chậu treo.
- Mai xanh: nguồn gốc châu Mỹ nhiệt đới, đặc điểm lá nhám, chùm hoa tím xanh, giàn leo.
- Hoa móng cọp: nguồn gốc, đặc điểm, ý nghĩa, nhân giống, trồng và chăm sóc.
