Hoa ly (lily): phân biệt các giống, cách trồng chậu chơi Tết
Lilium · Lily
LưuHoa ly (chi Lilium, họ Loa kèn - Liliaceae), Việt Nam chúng ta quen gọi là lily hay ly, là loài hoa trồng từ củ, với những bông hoa rất lớn, xinh đẹp và nhiều giống có hương thơm rất đặc trưng. Người ta còn gọi chúng là “true lily” (lily thuần) để phân biệt với những loài khác cũng mang tên lily.
Thông tin nhanh về hoa ly
- Tên khoa học
- Lilium
- Tên gọi khác
- hoa lily, bách hợp, ly thơm, ly kép (roselily)
- Tên tiếng Anh
- Lily
- Họ
- Loa kèn (Liliaceae)
- Nguồn gốc
- Vùng ôn đới Bắc bán cầu (châu Á, châu Âu, Bắc Mỹ); củ giống ở Việt Nam phần lớn nhập từ Hà Lan
- Loại cây
- Cây thân thảo sống nhiều năm bằng củ vảy; ở Việt Nam thường trồng như cây một vụ
- Mùa hoa
- Ra hoa sau khoảng 45-120 ngày tùy giống; chính vụ miền Bắc là thu đông, nở dịp Tết
- Màu hoa
- Trắng, hồng, đỏ, cam, vàng và nhiều màu pha, nhiều giống có đốm
- Ánh sáng
- Ưa sáng; ở Việt Nam cần che bớt nắng gắt buổi trưa
- Tưới nước
- Giữ giá thể ẩm vừa, không để úng; tránh tưới vào ngọn khi cây đang có nụ non
- Đất trồng
- Rất tơi xốp, thoát nước tốt: trấu hun, xơ dừa, xỉ than trộn ít đất và phân hoai
- Nhân giống
- Trồng củ (củ nhập đã xử lý lạnh, kích mầm sẵn)
- Độ khó
- Trung bình - dễ ở miền Bắc mùa lạnh, khó hơn ở miền Nam nắng nóng
- Ý nghĩa
- Sự tái sinh, sung túc, trong sáng; ý nghĩa thay đổi theo màu hoa
- Độc tính
- Rất độc với mèo - cả lá, hoa, phấn và nước cắm hoa có thể gây suy thận (ASPCA)
Nội dung bài viết
Chi Lilium có khoảng 100 loài, hầu hết bắt nguồn từ khu vực ôn đới Bắc bán cầu (châu Á, châu Âu, Bắc Mỹ), một số loài mọc đến vùng núi cận nhiệt đới. Rất nhiều loài khác cũng có tên lily, như lily thung lũng (linh lan), day lily (hoa hiên), calla lily (hoa rum), nhưng lại không hề thuộc chi ly thuần cả - người ta gọi đó là “false lily” (có thể hiểu là lily giả mạo).
Ở bài viết này, mình chỉ nhắc đến loài ’true lily’ thôi nhé, những loài khác được gọi là lily nhưng thực tế không liên quan đến loài này, mình sẽ giới thiệu với các bạn trong những bài viết khác.
Ở vùng bản địa của mình, tức là ở vùng ôn đới, thì lily là một loài cây lâu năm, củ hoa được trồng từ mùa thu, ngủ dưới lòng đất trong mùa đông lạnh giá đầy băng tuyết, đến khi tia nắng đầu tiên làm băng tuyết tan thì củ lily ở dưới đất tỉnh giấc và nảy mầm, cuối xuân và đầu hè sẽ nở những bông hoa đầu tiên.
Sau khi ra hoa, người làm vườn sẽ cắt bỏ cành hoa, chỉ để lại một nửa thân cây để lấy lá quang hợp nuôi dưỡng cho củ dưới đất, rồi lại thành một vòng tuần hoàn: sau khi lá rụng, cành khô, củ ngủ dưới đất hết mùa đông, mùa xuân lại nảy mầm, hoa lại nở…
Nhưng đến khi hoa lily du lịch xuyên thế giới, đến những vùng đất khác thì bạn ấy không còn dễ tính như vậy. Lý do không có gì to tát, chỉ là bạn ấy không hợp với khí hậu những nơi đó mà thôi. Bạn ấy không còn là hoa lâu năm như ở quê hương mình, nhưng vẫn có thể được trồng rất dễ dàng nhé!
Lily rất đáng được yêu thương, và thực tế là bạn ấy rất được yêu thương bởi sắc đẹp và mùi hương của mình. Nhờ thế, hầu như ở bất cứ nơi đâu trên thế giới bạn ấy đều có mặt. Trong bài này, mình sẽ gọi bạn ấy bằng hai cái tên là lily và ly, tuy hai mà một nhé.
Sự tích và ý nghĩa của hoa lily
Thần thoại Hy Lạp kể rằng thần Zeus, chúa tể của đỉnh Olympus, muốn con trai ông là Hercules được uống sữa của nữ thần Hera, vợ ông. Nhưng bởi vì Hercules là con của một người phụ nữ khác (là người phàm), nên dĩ nhiên là Hera không đồng ý. Không từ bỏ ý định, thần Zeus vụng trộm cho Hercules bú sữa của Hera khi bà đang ngủ. Khi nữ thần Hera đột nhiên tỉnh dậy và nhận ra điều đó, bà đã đẩy ra, những giọt sữa bắn lên trời thành dải Ngân Hà, còn những giọt rơi xuống đất mọc lên một loài hoa xinh đẹp, đó là lily.
Đó là lý do vì sao ngày nay lily mặc dù có rất nhiều ý nghĩa và biểu tượng, thì ý nghĩa gắn liền với loài hoa này nhiều nhất là sự tái sinh và sung túc. Ngoài ra, lily còn biểu trưng cho sự ngây thơ và trong sáng.
Mình nói lily có rất nhiều ý nghĩa, là bởi vì mỗi màu hoa lại mang một ý nghĩa khác nhau:
- Màu trắng tượng trưng cho sự ngây thơ trong sáng, sự cảm thông và sự tái sinh của linh hồn. Vì vậy người ta vừa có thể dùng lily trắng cho đám cưới, lại vừa dùng cho đám tang là thế.
- Lily hồng tượng trưng cho tình yêu, sự nữ tính và sự ngưỡng mộ. Bạn có thể tặng hoa lily màu hồng cho cô gái mà bạn yêu quý, hoặc tặng gia đình cô ấy với ý nghĩa rằng bạn ngưỡng mộ họ, và mong họ ủng hộ mình trong mối tình này.
- Lily màu đỏ tượng trưng cho tình yêu và đam mê: tặng lily đỏ cho một người, có nghĩa là bạn muốn nói với họ rằng bạn yêu họ rất nhiều, yêu đến cháy bỏng.
- Lily màu cam tượng trưng cho sự tự tin và tràn đầy năng lượng, hợp để chúc mừng những người bạn có việc làm mới, nhà mới hay có những thành tựu cá nhân.
- Lily màu vàng biểu tượng cho sự biết ơn, niềm vui và tình bạn, vì thế có thể dùng để cảm ơn. Màu sắc tươi tắn của nó nhất định sẽ đem đến nụ cười trên khuôn mặt người mà bạn yêu quý.
Ly trắng - biểu tượng của sự trong sáng, hay dùng trong hoa cưới - Ảnh: Shuvaev, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Hoa ly ở Việt Nam
Lily xinh đẹp, có mùi hương nồng nàn, lại rất phong phú về màu sắc và hình dạng, nên được yêu thích rất nhiều, và dĩ nhiên là bạn ấy khiến chúng ta có một khao khát được sở hữu.
Và thật tốt, ở Việt Nam có thể trồng được loại hoa này, không những có thể trồng, mà còn có thể trồng thật đẹp. Chỉ tiếc là ở Việt Nam thì bạn ấy không thể đơn giản mà trở thành một loài hoa lưu niên được. Nhưng không sao, hiện nay giống hoa lily rất phổ biến, chúng ta có thể trồng một chậu, một luống, thậm chí một vườn, một ruộng hoa lily, tùy vào mục đích của mình.
Trước đây hoa ly chủ yếu được trồng ở Đà Lạt, vì thế giá khá đắt đỏ. Từ nhiều năm nay, ở miền Bắc người nông dân đã trồng loài hoa này thành hoa thương phẩm vào thời điểm thu đông, khiến cho rất nhiều người có thể chơi được loài hoa này.
Mấy năm gần đây, hoa lily còn có thể trồng được ở miền Nam, thỏa mãn nhu cầu của rất nhiều người yêu hoa, mặc dù có khó khăn một chút so với miền Bắc có mùa đông mát mẻ, nhưng việc trồng được cây lily đã khiến họ cảm thấy vô cùng vui sướng rồi. Có vẻ đó là cảm giác của một người chinh phục thành công.
Lily giờ đã là một loài hoa quen thuộc ở Việt Nam. Mỗi khi Tết đến, rất nhiều gia đình cắm một bình ly hoặc mua một chậu hoa ly trong nhà, bên cạnh đào, quất truyền thống. Gần đây nữa, nhiều người đã biết tự trồng lily từ củ để có được những chậu hoa của riêng mình. Chậu hoa tự trồng này có rất nhiều ưu điểm, như là tươi lâu hơn, xinh đẹp hơn, có thể giữ củ đến mùa sau (cái này là hên xui).
Cẩn thận: hoa ly rất độc với mèo
Đây là điều mình mong ai trồng hay cắm hoa ly cũng biết. Theo ASPCA và Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), mọi bộ phận của cây ly - lá, hoa, phấn hoa, thậm chí nước trong bình cắm hoa - đều rất độc với mèo. Mèo chỉ cần gặm một ít lá, liếm phấn hoa dính trên lông hay uống nước bình hoa cũng có thể bị suy thận cấp, nguy hiểm đến tính mạng nếu không được chữa kịp thời.
- Nhà có nuôi mèo thì tốt nhất không trồng, không cắm hoa ly.
- Nếu thấy mèo gặm lá, hoa ly hoặc có dấu hiệu nôn, bỏ ăn, lừ đừ - đưa ngay đến bác sĩ thú y, đừng chờ triệu chứng nặng.
Với chó, ly không gây suy thận như ở mèo, nhưng ăn phải vẫn có thể bị rối loạn tiêu hóa. Một mẹo nhỏ khi cắm ly: ngắt bỏ các bao phấn màu cam khi hoa vừa nở - phấn ly dính vào áo, khăn trải bàn rất khó giặt, mà hoa lại lâu tàn hơn.
Cách tự trồng lily tại nhà hiệu quả
Đã có rất nhiều bài viết hướng dẫn cách trồng hoa lily thương phẩm, nên mình sẽ không viết về vấn đề đó nữa, chỉ hướng dẫn cách trồng ly trong chậu hoặc trong bồn đất nhỏ, với sự chăm sóc tỉ mỉ của chúng ta, để mỗi người đều có thể trồng được những chậu lily theo ý mình, dù các bạn ở quê hay ở phố, có vườn hay sân thượng, hay chỉ có một mảnh ban công nho nhỏ.
Như mình đã nói ở trên, trồng hoa ly ở nước ngoài vô cùng dễ dàng, chỉ đơn giản là lấp củ xuống đất, tưới nước bón phân, rồi… chờ đợi, thế là đến mùa hoa sẽ tự lên mà thôi. Còn ở nước ta, những điều lưu ý không chỉ có thế. Để trồng một loài cây nào đó thật tốt, chúng ta nên hiểu thật kỹ về nó trước khi trồng, thành quả tuyệt vời sẽ đến với bạn.
Cách trồng lily trong chậu
Tùy vào loại lily (cao, lùn, thơm, kép…) mà thời gian sinh trưởng và ra hoa khá là khác nhau, nhưng cách chăm sóc thì khá giống nhau. Ly lùn thường được trồng chậu, ly cao thường trồng cảnh quan hoặc cắt cành, nhưng ở mình thì ly cao vẫn được trồng kết hợp để làm hoa cắt cành và hoa chậu bán Tết.
Chậu ly lùn không thơm (nhóm Asiatic) màu cam - Ảnh: Cup of coffee, phạm vi công cộng, Wikimedia Commons
Chọn chậu: Mình trồng bằng chậu nhựa cho tiện bê đi bê lại đỡ nặng (vì mình hay phải thay đổi chỗ đặt chậu ly tùy từng thời điểm và thời tiết). Với những loại củ to (cỡ 18-20 hoặc hơn) thì mình dùng chậu có đường kính 35 cm. Củ nhỏ hơn (khoảng cỡ 16 đổ xuống) thì mình dùng chậu đường kính 25-30 cm. Mỗi chậu mình trồng 5 củ. Vì lily không chịu được úng nên chúng ta cần chọn chậu có lỗ thoát nước thật tốt nhé. Nếu cẩn thận hơn, hãy lót dưới đáy chậu một lớp than, hoặc xỉ than, hoặc các loại sỏi to và nhẹ.
Trộn đất: lily và các loại hoa trồng từ củ nói chung đều rất thích đất tơi xốp, dễ thoát nước. Vì thế, chúng ta nên trộn giá thể thật tơi, thật xốp và đủ dinh dưỡng. Cá nhân mình, giá thể trồng ly (và hầu hết các loại củ khác) chỉ gồm có 1/5 là đất, 1/5 là phân hoai, còn lại là trấu hun, xơ dừa, xỉ than tổ ong (đã được ngâm nước) - 3 loại này có thể bù trừ cho nhau trong trường hợp thiếu một trong ba. Tuy nhiên, nên có hoặc là trấu hun, hoặc là xỉ than, vì hai loại này giúp thoát nước tốt và làm đất tơi xốp. Nếu chỉ có xơ dừa không thì đất dễ bị bít, khó thoát nước. Nếu không có sẵn những loại này, các bạn có thể mua đất trộn sẵn để trồng ly nhé.
Trồng củ lily: Kê một lớp xỉ than (hoặc than hoa) ở đáy chậu để giúp chậu thoát nước. Đổ đất nửa chậu, sau đó đặt củ cách đều nhau, mầm củ hướng lên trên, phủ đất kín củ nhưng không lấp hết mầm. Để cây chắc không bị đổ thì chúng ta đợi đến khi mầm lên cao rồi lấp tiếp đất vào. Hơn nữa, các giống ly cao thơm còn ra rất nhiều rễ phía trên củ (rễ thân) sau khi trồng, nên chúng ta nên chọn chậu sâu lòng, khi trồng chừa một khoảng để sau đó lấp thêm đất vào phần rễ đó, giúp cây ly tăng trưởng tốt hơn.
Ở nước ta, củ ly giống phần lớn được nhập từ Hà Lan, loại đã được xử lý lạnh, kích mầm sẵn. Việc của chúng ta chỉ là trồng vào và đợi cho mầm ấy lớn lên rồi nở hoa thôi. Chính vì vậy mình mới nói trồng ly rất là dễ.
Củ hoa ly - nhiều vảy dày xếp chồng, không có lớp vỏ bọc như củ tulip - Ảnh: Шатилло Г.В., CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Ánh sáng: ở xứ lạnh, lily thích được tắm nắng, càng nhiều càng tốt, vì ánh nắng giúp cây cứng, khỏe và cành mọc thẳng. Nhưng ở Việt Nam, vào những ngày nắng quá chói chang và nhiệt độ quá cao thì chúng ta nên để cây ở nơi râm mát nhưng nhiều sáng (hoặc che nắng cho cây bằng lưới đen). Nếu để trong bóng râm, cành hoa sẽ có xu hướng vươn ra tìm sáng, mà cành khá cao nên dễ bị đổ. Ở miền Bắc, nên trồng ly ở nơi có mái che nilon, vì mùa đông có những đợt sương muối, gặp sương muối thì nụ ly rất dễ bị hỏng và bệnh.
Lưu ý ở miền Nam: chúng ta vẫn trồng được hoa ly, nhưng vì hoa ly không chịu được nắng nóng, nên cần để ý che nắng cho cây mà vẫn đảm bảo cây đủ sáng. Các bạn cũng nên chấp nhận là cây hoa ly khó có thể đẹp bằng ở những nơi có khí hậu mát mẻ. Ở xứ nóng cây khó đón nắng quang hợp, nên các bạn nhớ bổ sung phân tưới đều đặn nhé!
Nước: Mặc dù không chịu được úng, nhưng lily cũng không thích khô hạn. Nếu không tưới đủ nước thì lily sẽ còi, nhỏ và bị hỏng nụ. Do vậy chúng ta cần luôn bảo đảm độ ẩm vừa phải của giá thể trồng, ngày nắng thì gần như ngày nào cũng phải tưới.
Phân bón: lily cũng cần một lượng dinh dưỡng cao để cây chắc khỏe, lá bóng đẹp. Chúng ta có thể pha loãng các loại phân NPK, kali, canxi… theo hướng dẫn trên bao bì để tưới cho cây trong thời kỳ sinh trưởng. Nhớ là pha loãng thôi, đừng để đặc quá mà xót cây.
Chăm sóc sau khi nở hoa và giữ củ
Khi chơi xong hoa, chúng ta cắt cành ly còn khoảng nửa gốc, để vài tầng lá quang hợp nuôi củ, rồi đợi cho cành và lá tự héo.
Ở nước ngoài người ta cứ trồng vứt đó và đến năm sau sẽ ra hoa. Nhưng ở nước ta (dù là Nam hay Bắc), củ ly sẽ ngủ vào mùa hè, khi trời mát thì có thể nhú mầm để ra hoa. Nếu muốn làm đúng quy trình thì khi mùa thu đến phải đào củ lên để cho vào tủ lạnh kích mầm, rồi mới trồng ra như đã hướng dẫn. Phần này khá phức tạp và kỳ công, nên mình thường không làm, bởi có làm thì cũng không thể chắc chắn được như khi người ta trồng công nghiệp ở Hà Lan. Củ giữ lại mùa sau vẫn có thể đơm bông, nhưng mình tin là hoa cũng không đẹp như củ mua lúc trước.
Bản thân mình đã trồng hoa ly, và củ hoa ly của mình cũng có thể nảy mầm và nở hoa vào mùa sau nhờ may mắn, nhưng mình thực sự không khuyên các bạn dùng cách này, vì nó rất mệt, nhất là nếu bạn ở những nơi chật chội như chung cư và nhà tập thể.
Mình tóm tắt cách chăm sóc, bảo quản và kích mầm củ ly (theo lý thuyết - vì mình không có làm, mình chỉ vứt đó nó cũng ra hoa :"):
- Cắt cành sau khi hoa tàn, để vài tầng lá để quang hợp giúp cây nuôi củ. Không nên cắt sát gốc quá!
- Tưới nước giữ đất ẩm vừa phải, không được để úng, vì với khí hậu Việt Nam úng sẽ gây thối củ.
- Khi lá và cành còn lại của cây héo đi, đào củ lên, cắt bớt rễ, để lại vài rễ khỏe thôi (vì bộ rễ của một cây ly rất lớn), vệ sinh củ thật kỹ cho hết đất cát bẩn, cho vào hộp hoặc túi, phủ một lớp mùn ẩm (giống loại phủ trong túi củ khi mua về, hoặc dùng tạm mùn dừa), cho vào ngăn mát tủ lạnh để kích mầm. Đến khi thấy mầm thì đem ra trồng.
Trước kia mình vẫn nghĩ chỉ có ở miền Bắc mới trồng được hoa lily, nhưng mấy năm gần đây, cây hoa ly của mình nở hoa vào tháng 9, nghĩa là thời kỳ tăng trưởng của bạn ấy hoàn toàn là những ngày nóng nực, nên mình đã tin rằng lily có thể trồng ở miền Nam, dù khó khăn phức tạp hơn so với miền Bắc. Vì thế, mình đã đưa ra những hướng dẫn và đặc tính cơ bản để các bạn ở miền Nam trồng, và các bạn của mình đã trồng được những chậu hoa ly rất tuyệt vời.
Một số lưu ý khi trồng hoa ly
- Khi tưới nước, không được để nước vương vào đầu ngọn của lily, nhất là trong thời kỳ mới hình thành nụ. Nước đọng ở mầm hoa rất dễ gây nấm nếu thời tiết ấm áp. Vậy nên ở miền Nam, các bạn bắt buộc phải tránh nước vào đầu nụ ly nhé. Chỉ đến khi nụ ly đã lớn và tách ra thì mới nên để bạn ấy tắm mưa. Khi nhiệt độ quá cao, cũng không nên để nắng trực tiếp chiếu vào cây ly vì rất dễ cháy lá và thậm chí làm teo nụ.
- Ly thơm trong khoảng thời gian đầu trồng rất dễ bị nấm nếu giá thể trồng không được xử lý kỹ. Nhưng khi nụ đã hình thành và tách ra rồi thì cây khá khỏe và kháng bệnh tốt. Việc của chúng ta lúc đó là cung cấp dinh dưỡng cho cây để lá xanh tốt, cây cao khỏe hơn, hoa to hơn. Nếu ở miền Bắc, thời kỳ này hoàn toàn có thể cho cây tắm nắng tắm mưa rồi.
- Riêng đối với ly lùn ở miền Nam, các bạn đặc biệt đừng phơi nắng gắt nhé, vì ly lùn phơi nắng nóng vừa dễ hỏng nụ, vừa bị còi cây. Ở miền Nam chỉ nên cho ly đón nắng sáng sớm (trước khoảng 9 giờ), còn lại để nơi sáng mà mát, và chăm bổ sung dinh dưỡng cho cây.
Ở vùng ôn đới, cây ly rất thích nắng. Nhưng ở chỗ chúng ta, cường độ nắng rất lớn và nhiệt độ rất cao, nên phải tránh nắng gắt cho cây. Muốn trồng một cây nào đó thành công, chúng ta cần phải hiểu được tập tính của nó, về nhiệt độ, ánh sáng, lượng nước… và không thể áp dụng những cách giống nhau nếu ở những vùng miền có khí hậu hoàn toàn khác nhau.
Các loài hoa ly
Ở trên mình đã nhắc đến rất nhiều loại, nào là cao thơm, lùn thơm, cao không thơm, lùn không thơm… Có thể có bạn đã hiểu, có thể có bạn không, nên mình giải thích thêm một chút về những “thuật ngữ” trên bao củ giống nhé!
- Oriental: nhóm ly lai có nguồn gốc từ các loài ly Nhật Bản. Khi có từ này trong tên một giống hoa ly, chúng ta hiểu là giống ấy rất thơm.
- Asiatic: nhóm ly lai từ các loài ly châu Á khác (asiatic có nghĩa là thuộc về châu Á). Nhóm này khác ly thơm ở chỗ gần như không có mùi thơm, màu sắc lại rất phong phú (cam, vàng, đỏ…), nên người bán hay gọi là ly không thơm.
- Cutting: nghĩa là cắt cành. Khi có từ này thì hoa ly là ly cao, bởi chỉ có ly cao mới dùng làm hoa cắt cành được.
- Potted: pot nghĩa là chậu, potted là được trồng trong chậu, vì thế khi có từ này trong tên giống, chúng ta hiểu đó là giống thấp, hay được trồng chậu làm cảnh.
- Roselily: còn gọi là ly kép, vì bạn ấy có rất nhiều lớp cánh, đầy đặn như hoa hồng. Loài này có mùi thơm, cách chăm sóc tương tự ly cao thơm. Roselily nằm trong nhóm Oriental (ly thơm). Vì có nhiều loại ly kép khác mà không phải là roselily, nên mình sẽ gọi bạn ấy là ly kép nhé!
Ngoài ra trên thị trường còn có các nhóm lai giữa hai nhóm trên, như LA (Longiflorum x Asiatic) hay OT (Oriental x Trumpet) - hoa to, cây khỏe, chịu nóng tốt hơn.
Ly kèn (Lilium longiflorum) - chữ “L” trong nhóm lai LA - Ảnh: UpstateNYer, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Ly Asiatic (ly không thơm) giống ‘Matrix’ - Ảnh: F. D. Richards from Clinton, MI, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Ly hổ (Lilium lancifolium) - một trong các loài ly châu Á hoang dã là tổ tiên của nhóm Asiatic - Ảnh: Ray in Manila, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Như thế, sau khi hiểu những thuật ngữ, chúng ta có thể chia hoa ly ra thành những loại khác nhau như sau:
- Oriental Cutting lily: Ly cao thơm
- Oriental Potted lily: Ly lùn thơm
- Roselily: Ly kép
- Asiatic Cutting lily: Ly cao không thơm
- Asiatic Potted lily: Ly lùn không thơm
Số ngày ra hoa khi trồng lily
Trước kia, thông tin ở đâu khi nói về số ngày lily ra hoa cũng chỉ ghi: 80-110 ngày, với loại nào cũng vậy và ở đâu cũng vậy, nhưng không phải thế. Số ngày ra hoa chỉ là tương đối, vì mỗi mã lily có một thông số kỹ thuật khác nhau. Cùng là ly cao thơm, cùng điều kiện khí hậu, nhưng có loại hơn 100 ngày ra hoa, có loại chỉ 70-80 ngày thôi.
Ở miền Nam, thời tiết nóng hơn nên ly nở nhanh hơn rất nhiều. Đây là số ngày mình rút ra sau khi trồng ly và nghiên cứu về bạn ấy (số ngày tương ứng ở miền Bắc):
- Roselily (ly kép): tùy từng loại, nở sau khoảng 85-120 ngày.
- Oriental cutting lily (ly cao thơm): mã có số ngày dài nhất mình thấy là Lake Carey, nở sau 90-120 ngày; ngắn nhất là Amarossi, khoảng 75-80 ngày.
- Oriental potted lily (ly lùn thơm): tùy loại, nở sau khoảng 70-90 ngày.
- Asiatic cutting lily (ly cao không thơm): 65-80 ngày.
- Asiatic potted lily (ly lùn không thơm): 45-65 ngày.
Muốn ly nở đúng Tết, các bạn lấy ngày muốn hoa nở rồi đếm lùi theo số ngày ghi trên bao củ của đúng mã mình mua. Ví dụ mã ly cao thơm 90-100 ngày, Tết rơi vào đầu tháng 2 dương lịch, thì ở miền Bắc trồng vào khoảng cuối tháng 10 - đầu tháng 11. Ở miền Nam trời nóng, ly nở nhanh hơn nên trồng muộn hơn vài tuần. Khi nụ đã to, nếu thấy hoa sắp nở sớm thì đưa chậu vào chỗ mát hơn; nụ chậm thì cho cây thêm nắng sáng và ấm.
Có rất nhiều điều thú vị cần chúng ta khám phá về loài hoa này, nhưng bài viết hôm nay mình muốn dừng lại ở đây. Mình không dùng những từ hoa mỹ, không viết những điều “phổ thông” mà ở đâu cũng có, chỉ muốn cung cấp cho người đọc một cái nhìn thật đúng đắn và chi tiết về loài hoa này. Nếu bạn thích trồng hoa củ chơi Tết, có thể đọc thêm về hoa lay ơn, hoa tulip và hoa thủy tiên.
Gợi ý đọc thêm
