Hoa hồng cổ Hải Phòng: cách trồng, giâm cành, làm giàn leo

Nguồn gốc và tên gọi

Hồng cổ Hải Phòng là một trong những giống hồng cổ quen thuộc ở miền Bắc. Theo lời kể của người trồng hồng, giống này được người Pháp đưa vào Việt Nam từ lâu, trước kia trồng nhiều ở Hải Phòng nên mang tên đất cảng. Ngày nay cây được nhân giống và trồng khắp cả nước.

Giống hồng này còn được gọi là hồng leo Hải Phòng, hồng leo đỏ Hải Phòng, hồng nhung leo, hồng leo Pháp.

Nhiều nhà vườn gắn hồng cổ Hải Phòng với giống hồng leo ‘Don Juan’ - giống hồng leo đỏ thẫm, thơm, do Michele Malandrone lai tạo ở Ý và ra mắt năm 1958. ‘Don Juan’ rất giống hồng cổ Hải Phòng về màu hoa, hương thơm và dáng leo. Tuy vậy, ‘Don Juan’ mới ra đời giữa thế kỷ 20, không khớp với câu chuyện “du nhập từ thời Pháp thuộc”, nên đến nay chưa có tài liệu nào xác định chắc chắn tên giống gốc của hồng cổ Hải Phòng.

Bông hồng leo đỏ ‘Don Juan’, giống thường được so sánh với hồng cổ Hải Phòng - Ảnh: Ryan Somma from Occoquan, USA, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Đặc điểm của hồng cổ Hải Phòng

Thân và lá

Cây sinh trưởng mạnh, cành dài và dẻo nên dễ uốn theo giàn. Để tự nhiên cây cao khoảng 1,5-2,5 m; khi có giàn đỡ, cành có thể leo dài 3-5 m. Thân màu xanh lục, bóng, nhiều gai. Lá kép, lá chét hình bầu dục, mép có răng cưa ngắn, xanh đậm quanh năm.

Hoa

Hoa màu đỏ nhung, dáng cổ điển, cánh xếp lớp từ tâm ra ngoài, mép cánh hơi cong. Bông nở to khoảng 5-8 cm, có bông tới 10 cm, mỗi bông khoảng 30-40 cánh. Hoa mọc đơn hoặc thành chùm nhỏ ở đầu cành và nách lá, nên mỗi đợt rộ cây phủ kín hoa.

Điểm được yêu thích nhất là hương thơm đậm, hiếm có ở các giống hồng leo màu đỏ. Hoa khá bền trên cây, khi tàn thường héo khô trên cành, cần cắt bỏ để cây ra đợt mới.

Hồng cổ Hải Phòng dùng để làm gì?

• Làm giàn, cổng, hàng rào hoa: cành dài, dẻo, hoa đỏ rực - hợp trồng cổng nhà, tường rào, ban công, lan can, vòm leo trong sân vườn, quán cà phê, nhà hàng.
• Cắm hoa: cành hoa thơm, màu đỏ đằm, cắm lọ trang trí bàn ăn, góc làm việc.
• Ướp trà, làm nước hoa hồng: cánh hồng thơm từ lâu được dùng ướp trà, ngâm nước hoa hồng. Chỉ dùng cánh hoa từ cây tự trồng, không phun thuốc.

Xem thêm giống hồng cổ khác: Hoa hồng cổ Sapa, hoặc tổng quan về các loài hồng ở bài Hoa hồng.

Cách trồng hồng cổ Hải Phòng

Vị trí trồng

Hồng cổ Hải Phòng chịu được cả nóng lẫn lạnh, ưa nơi thoáng gió, nhiều nắng. Chọn chỗ có ít nhất 6 giờ nắng trực tiếp mỗi ngày và có chỗ dựa như hàng rào, tường, lan can hoặc giàn để cây leo.

Chọn đất và chậu

Cây trồng được trên nhiều loại đất, nhưng tốt nhất là đất thịt nhẹ hoặc cát pha, giàu dinh dưỡng, giữ ẩm vừa phải và thoát nước tốt vào mùa mưa. Trước khi trồng, trộn đất với mùn và phân chuồng hoai mục.

Có thể trồng xuống đất vườn hoặc trồng chậu. Trồng chậu thì chọn chậu to, sâu (đường kính từ 40 cm) vì cây leo lớn cần nhiều đất; chậu phải có lỗ thoát nước.

Nhân giống bằng giâm cành

Hồng cổ Hải Phòng được nhân giống chủ yếu bằng giâm cành - dễ làm, cây con giữ đúng giống mẹ. Trồng từ hạt lâu ra hoa và cây con không chắc giống mẹ nên hầu như không dùng.

1. Chọn cành bánh tẻ to cỡ ngón tay, không sâu bệnh, từ cây mẹ đã trồng 1-2 năm.
2. Cắt đoạn dài khoảng 20-30 cm, có 2-3 mắt ngủ; cắt vát gốc cành một góc khoảng 45 độ. Tỉa bỏ lá và nhánh phụ, chỉ giữ vài lá ở ngọn.
3. Nhúng gốc cành vào thuốc kích rễ theo đúng hướng dẫn trên bao bì.
4. Cắm cành sâu khoảng 1/3 chiều dài vào giá thể ẩm, thoát nước tốt (đất trộn trấu, cát hoặc xơ dừa), nén chặt đất quanh gốc.
5. Tưới đẫm rồi để nơi râm mát, giữ ẩm đều. Khoảng 3-5 tuần cành ra rễ, nảy chồi thì chuyển ra chậu lớn hoặc đất vườn.

Cách chăm sóc hồng cổ Hải Phòng

Ánh nắng

Hồng là cây rất ưa nắng. Được 6-8 giờ nắng trực tiếp mỗi ngày cây ra hoa đẹp nhất. Chỉ có 4-6 giờ nắng cây vẫn sống nhưng ít hoa, màu kém tươi; dưới 4 giờ cây yếu dần, dễ bệnh và có thể chết.

Tưới nước

Tưới khi mặt đất bắt đầu khô, tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, tưới trực tiếp vào gốc, tránh tưới lên lá và hoa để ngừa bệnh nấm. Không tưới quá nhiều - cây dễ úng, thối rễ.

Bón phân

Ưu tiên phân hữu cơ hoai mục (phân bò, phân gà, phân trùn quế) bón định kỳ khoảng mỗi tháng một lần để bổ sung cả dinh dưỡng lẫn mùn cho đất. Có thể bổ sung đậu tương ủ hoai hoặc bã cà phê đã ủ. Phân vô cơ (NPK) dùng ít và đúng liều; bón quá tay làm đất chai, cây dễ cháy rễ. Gần mùa ra hoa, chọn phân có nhiều lân và kali để hoa to, đậm màu.

Làm giàn và uốn cành

Hồng leo ra hoa nhiều nhất ở những cành được uốn ngang hoặc xiên: cành nằm ngang sẽ bật nhiều mầm hoa dọc thân thay vì chỉ ra hoa ở ngọn. Khi cây đủ dài, buộc nhẹ cành vào lan can, vòm, giàn hoặc hàng rào, uốn dần theo chiều ngang.

Tỉa cành

Cây lớn nhanh nên cần tỉa thường xuyên:

• Cắt bỏ hoa tàn để cây sớm ra đợt hoa mới.
• Tỉa cành yếu, khô, cành bị sâu bệnh cho tán thông thoáng.
• Mùa xuân tỉa bớt mầm phụ, giữ những cành khỏe làm khung giàn.

Phòng trừ sâu bệnh

Hồng cổ Hải Phòng khá khỏe, nhưng mùa mưa ẩm vẫn có thể bị đốm đen, phấn trắng; mùa khô nóng hay có rệp, bọ trĩ, nhện đỏ. Thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá và chồi non để phát hiện sớm, nhặt bỏ lá bệnh. Ưu tiên thuốc sinh học; khi cần dùng thuốc bảo vệ thực vật, chọn đúng loại cho từng đối tượng và phun theo đúng liều trên nhãn.

Gợi ý đọc thêm

• Hoa hồng: đặc điểm, các loài hồng, ý nghĩa hồng đỏ, trắng, vàng, tím.
• Hồng cổ Sapa: nguồn gốc, tên giống Mrs. B.R. Cant, đặc điểm hoa kép cánh sen thơm ngọt.
• Hồng quế: đặc điểm hồng quế đơn và kép, ý nghĩa, cách giâm, chiết cành, tưới, bón phân.
• Cúc tần Ấn Độ: dây leo rủ như rèm xanh, nguồn gốc Đông Nam Á, giâm cành, chăm sóc, lưu ý.