Hoa diễm châu (Pentas lanceolata): đặc điểm, cách trồng

Gần đây ai nhờ mình tư vấn hoa dễ trồng, mình cũng hay nhắc diễm châu. Bài này do Cammy Bạch Trà tổng hợp từ kinh nghiệm trồng thực tế và đối chiếu dữ kiện thực vật.

Giới thiệu về hoa diễm châu

Theo Wikipedia, Pentas lanceolata thuộc họ Cà phê, bản địa châu Phi nhiệt đới từ Sudan đến CHDC Congo và Mozambique, cùng Ả Rập Xê Út và Yemen. Cây thỉnh thoảng được trồng trong vườn thu hút bướm. Theo kinh nghiệm của người trồng ở Việt Nam: cao và rộng khoảng 30-60 cm, nở hoa quanh năm khi trồng ở Việt Nam, cây đủ 5 màu (hồng đậm, hồng nhạt, tím, trắng, đỏ). Đây là mô tả của người trồng. Mình bỏ khái niệm “zone 10-11” của Mỹ vì khó áp dụng cho người đọc Việt Nam.

Diễm châu có hoa đỏ, hồng, tím và trắng - Ảnh: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Cách trồng hoa diễm châu

• Ánh sáng: chọn nơi nhiều nắng (nên có khoảng 6 giờ nắng trở lên theo kinh nghiệm người trồng). Cây chịu được bóng râm nhưng ra hoa ít hơn. Theo kinh nghiệm của tác giả, cây để ngoài nắng mùa hè hoàn toàn vẫn nở hoa liên tục nếu đủ nước; chỉ cháy lá khi thời tiết khô nóng.
• Trồng đất: đào hố sâu khoảng 25-30 cm, bỏ đá, cành khô, bón lót phân hữu cơ hoai, đặt cây, lấp đất vừa phải, không vùi gốc quá sâu, tưới đẫm. Nếu cây còn yếu, che nắng vài ngày đầu.
• Trồng chậu, bồn: chọn chậu đủ lớn (kinh nghiệm người trồng gợi ý đường kính khoảng 25-35 cm cho mỗi gốc), có lỗ thoát nước, đất tơi xốp để kiểm soát độ ẩm. Chậu cần bón phân thường xuyên hơn trồng đất.
• Phân bón: trồng đất bón phân định kỳ vài tháng một lần, trồng chậu bón thường xuyên hơn (theo bài gốc, chậu khoảng 1 tháng/lần); dùng phân hữu cơ hoai hoặc phân cân đối pha loãng.

Cây diễm châu hồng trồng bồn - Ảnh: KENPEI, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Cắt tỉa cành và hoa tàn

Cắt bỏ cụm hoa tàn để cây ra thêm hoa mới. Khi cành vươn cao quá hay làm mất dáng, cắt bớt để cây đâm nhánh mới. Diễm châu lớn nhanh nên nên tỉa thường xuyên nếu muốn giữ dáng.

Nhân giống diễm châu

• Giâm cành: chọn cành bánh tẻ từ cây lớn, cắm vào giá thể tơi xốp ẩm; đơn giản và hiệu quả.
• Gieo hạt: mua hạt ở cửa hàng hạt giống nếu không có cây.

Ý nghĩa và công dụng

Hoa như những chùm sao nhỏ rực rỡ, giàu mật nên diễm châu thu hút ong, bướm và hợp làm cây cho vườn bướm. Cây còn được dùng trồng chậu, bồn hoa, viền lối đi.

Sâu bệnh và lỗi thường gặp

• Rệp, phấn trắng: hay gặp khi trồng nơi thiếu nắng, mái hiên; trồng thoáng, đủ nắng và kiểm tra thường xuyên.
• Ít hoa: thiếu nắng hoặc cây quá già, chưa cắt tỉa.
• Cháy lá: khô nóng, thiếu nước.

Gợi ý đọc thêm

• Hoa dừa cạn: nguồn gốc Madagascar, hoa quanh năm, gieo hạt, chăm sóc; cây có độc.
• Hoa sao nhái: nguồn gốc châu Mỹ, đặc điểm cây hàng năm, ý nghĩa, gieo hạt.
• Cẩm tú cầu: vì sao hoa đổi màu theo đất, ý nghĩa, độc tính, cách giâm cành, chăm sóc.
• Bồ công anh: hoa vàng, cầu hạt trắng bay theo gió, nguồn gốc Á - Âu, phân biệt diếp trời.