Cỏ lan chi (Chlorophytum): phân biệt với mẫu tử, cách trồng

Cỏ lan chi dễ sống, dễ nhân giống và xanh mướt quanh năm. Bài này mình gom cách phân biệt với cây mẫu tử và cách trồng, chăm sóc để bạn tham khảo nhé.

Cỏ lan chi là cây gì? Lưu ý về tên gọi

Tên “cỏ lan chi” ở Việt Nam được dùng không hoàn toàn thống nhất, nên mình nói rõ để bạn khỏi nhầm:

• Tài liệu tiếng Việt thường gắn “cỏ lan chi / lục thảo thưa” với loài Chlorophytum laxum (GBIF: tên chấp nhận, họ Măng tây). Theo Wikipedia, loài này có tên tiếng Anh là Bichetii grass hay Siam lily, phân bố khắp vùng nhiệt đới châu Phi, châu Á và Úc, được mô tả lần đầu năm 1810.
• Tuy nhiên, cây lá sọc trắng ở giữa bán ở vườn ươm và cửa hàng cây cảnh thường là giống ‘Vittatum’ của Chlorophytum comosum (spider plant, cùng loài với cây mẫu tử). Ngay một video cùng chủ đề bên dưới cũng gọi cây là “dây nhện (cỏ lan chi)”.

Tên bán ngoài chợ không cho biết chắc cây thuộc loài nào, nên dễ nhất là phân biệt theo hình dáng: lá xanh có sọc trắng ở giữa → thường được bán dưới tên cỏ lan chi; lá xanh viền trắng → thường được gọi là cây mẫu tử (‘Variegatum’, theo Wikipedia là giống lá xanh đậm viền trắng).

Đặc điểm và cách phân biệt với cây mẫu tử

• Hình dạng: thân thảo mọc thành bụi, lá dài, hẹp, bóng mịn, cong rủ xuống.
• Màu lá: cỏ lan chi (theo cách gọi phổ biến) có dải trắng chạy giữa lá, hai bên là xanh; cây mẫu tử thì xanh ở giữa, trắng ở hai bên mép lá.
• Hoa: hoa nhỏ màu trắng hình ngôi sao, nhỏ nên phải nhìn kỹ mới thấy.
• Chồi con: cây mẫu tử (C. comosum) nổi tiếng với chồi con mọc ở đầu cuống hoa; nếu cây của bạn không ra chồi con kiểu đó, nhiều khả năng nhân giống chủ yếu bằng tách bụi.

Hoa trắng nhỏ của cỏ lan chi nhô lên giữa kẽ lá - Ảnh: Gitartha.bordoloi, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ý nghĩa của cỏ lan chi

Theo quan niệm dân gian, cây dễ sống, xanh quanh năm nên tượng trưng cho sự kiên cường, vững tin và được tin là mang lại may mắn, thuận lợi cho gia chủ. Đây là niềm tin văn hóa, không có cơ sở khoa học.

Cách nhân giống cỏ lan chi

Cách phổ biến nhất là tách bụi. Chọn bụi mẹ khỏe, nhẹ nhàng tách từng nhóm nhỏ có vài lớp lá kèm rễ, trồng vào đất ẩm, đặt nơi sáng nhẹ và giữ ẩm cho đến khi cây bén rễ. Nếu cây của bạn là C. comosum có chồi con trên cuống hoa thì cũng có thể tách chồi con để trồng.

Cách trồng cỏ lan chi

Cỏ lan chi trồng thành thảm dưới tán cây trong vườn thực vật - Ảnh: Daderot, CC0, Wikimedia Commons

Trồng trong đất

Chọn đất tơi xốp, thoát nước tốt, có thể trộn xơ dừa, tro trấu hoặc phân hữu cơ hoai mục. Chậu cần có lỗ thoát nước.

Trồng thủy sinh

Rửa nhẹ rễ cho sạch đất rồi đặt vào bình thủy tinh sao cho nước ngập phần rễ, cố định cây bằng sỏi trắng nếu muốn. Thay nước định kỳ để nước trong, không có mùi. Nếu dùng nước máy, nên để lắng một đêm trước khi đổ vì cây nhạy với fluoride, đầu lá dễ cháy nâu. Video dưới đây trồng cây dây nhện (spider plant) trong nước.

Chăm sóc cỏ lan chi

• Ánh sáng: chỗ sáng gián tiếp như cạnh cửa sổ, ban công có mái che; nắng gắt dễ làm héo, cháy lá.
• Nước: giữ đất ẩm vừa phải, tưới khi lớp đất mặt bắt đầu khô; đừng để đọng nước ở đáy chậu.
• Đất: tơi xốp, giàu mùn, thoát nước nhanh.
• Tỉa lá: cắt bỏ lá vàng, đầu lá khô để bụi gọn.

Lỗi thường gặp

• Thối rễ, vàng lá: do úng nước, đất bí; giảm tưới và kiểm tra thoát nước.
• Cháy đầu lá: do nắng gắt hoặc fluoride trong nước máy; chuyển chỗ và đổi nguồn nước.
• Rệp, côn trùng bám lá: cô lập cây, lau lá, xử lý sớm khi mới xuất hiện.

An toàn với thú cưng

Theo ASPCA, Chlorophytum comosum (spider plant) không độc với chó, mèo. Mình chưa tìm thấy dữ liệu riêng cho C. laxum, nên nếu bạn chưa chắc cây thuộc loài nào, hãy hỏi bác sĩ thú y trước khi để thú cưng nhai lá.

Thông tin chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên của bác sĩ thú y.

Gợi ý đọc thêm

• Cây mẫu tử: tên gọi, nguồn gốc châu Phi, ý nghĩa, tách chồi con nhân giống.
• Thủy trúc: nguồn gốc, đặc điểm, nhân giống bằng tách bụi và cắm ngọn.
• Cây nắp ấm: cây ăn côn trùng, loài ở Việt Nam, đặc điểm bình.
• Cỏ may mắn: ý nghĩa cỏ bốn lá, phân biệt với me đất, rau bợ, mầm thanh long; đặc điểm.