Cây mẫu tử (cây dây nhện): ý nghĩa, cách trồng, chăm sóc
Chlorophytum comosum (giống lá viền trắng: 'Variegatum') · Spider plant
LưuCây mẫu tử (Chlorophytum comosum, họ Măng tây - Asparagaceae) là cây thân thảo thường xanh, lá dài hẹp mọc thành cụm từ gốc, ra những cuống hoa dài rủ xuống mang theo các chồi con nhỏ nên mới có tên “mẫu tử” (mẹ - con). Cây còn gọi là lục thảo trổ, cỏ điếu lan hay dây nhện (tiếng Anh là spider plant), rất hợp trồng chậu treo ban công, cửa sổ, bàn làm việc.
Thông tin nhanh về cây mẫu tử
- Tên khoa học
- Chlorophytum comosum (giống lá viền trắng: 'Variegatum')
- Tên gọi khác
- lục thảo trổ, cỏ điếu lan, dây nhện
- Tên tiếng Anh
- Spider plant
- Họ
- Măng tây (Asparagaceae)
- Nguồn gốc
- Vùng nhiệt đới và Nam châu Phi; nay mọc hoang ở nhiều nơi trên thế giới
- Loại cây
- Cây thân thảo thường xanh sống nhiều năm; cao khoảng 60 cm, cụm chồi con buông rủ dài
- Mùa hoa
- Hoa nhỏ màu trắng trên cuống hoa dài, mọc kèm chồi con ở đầu cuống
- Màu hoa
- Hoa trắng; lá xanh viền trắng (‘Variegatum’) hoặc sọc trắng giữa lá (‘Vittatum’)
- Ánh sáng
- Sáng gián tiếp hoặc nắng nhẹ; tránh nắng gắt
- Tưới nước
- Vừa phải; nhạy với fluoride trong nước máy (đầu lá dễ cháy nâu)
- Đất trồng
- Tơi xốp, thoát nước tốt
- Nhân giống
- Tách chồi con trên cuống hoa, đem cắm đất hoặc cắm nước cho ra rễ
- Độ khó
- Rất dễ
- Ý nghĩa
- Biểu tượng tình mẹ con, sự gắn kết gia đình
- Độc tính
- Không độc với chó, mèo, ngựa (ASPCA)
Nội dung bài viết
Có một loài cây với vẻ đẹp mộc mạc và cái tên thiêng liêng, dễ trồng, dễ chăm sóc lại buông rủ thướt tha khi treo cao: cây mẫu tử. Bài này mình gom đủ thông tin về cây để bạn tham khảo nhé!
Tên gọi và nguồn gốc của cây mẫu tử
Cây có tên khoa học Chlorophytum comosum, thuộc họ Măng tây (Asparagaceae). Theo Wikipedia, cây có vùng phân bố tự nhiên rộng ở châu Phi, từ vùng nhiệt đới đến Nam Phi, và đã mọc hoang ở nhiều nơi khác trên thế giới.
Loài này do nhà tự nhiên học Thụy Điển Carl Peter Thunberg mô tả lần đầu với tên Anthericum comosum trong ấn bản năm 1794 về thực vật vùng Cape, rồi được chuyển sang chi Chlorophytum vào năm 1862. (Một số trang ghi mốc “1749”, đó là sai.)
Ở Việt Nam, “cây mẫu tử” thường chỉ giống lá xanh viền trắng (‘Variegatum’, theo Wikipedia là giống lá xanh đậm viền trắng). Cây có sọc trắng ở giữa lá (giống ‘Vittatum’) hay được bán dưới tên cỏ lan chi; cách gọi này không thống nhất, bạn xem thêm bài riêng.
Đặc điểm của cây mẫu tử
- Chiều cao: khoảng 60 cm, nhưng khi trồng chậu treo các cuống mang chồi con có thể rủ xuống dài hơn nhiều.
- Lá: dài khoảng 20-45 cm, rộng chừng 0,6-2,5 cm, cong rủ xuống như vòm. Giống ‘Variegatum’ có lá xanh đậm viền trắng.
- Rễ: rễ củ mọng nước, mỗi củ dài khoảng 5-10 cm.
- Hoa và chồi con: hoa nhỏ màu trắng, 6 cánh, mọc trên cuống dài; ở đầu các nhánh hoa có thêm những chồi con nhỏ. Cuống cong dần xuống, chồi con chạm đất sẽ mọc rễ riêng - đó là lý do cây mang tên “mẫu tử”.
Hoa nhỏ hình sao màu trắng của cây mẫu tử - Ảnh: Juan Carlos Fonseca Mata, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Ý nghĩa khi trồng cây mẫu tử
Cây mẹ sinh ra cây con bên cạnh nên được xem là biểu tượng của tình mẹ con, sự gắn kết trong gia đình. Vì thế người ta hay chọn cây làm quà tặng mẹ nhân dịp 8/3, 20/10 hay Ngày của Mẹ. Đây là ý nghĩa văn hóa, không phải điều khoa học chứng minh.
Cây mẫu tử có thanh lọc không khí không?
Nhiều trang cho rằng cây hấp thụ formaldehyde nhờ nghiên cứu của NASA (1984). Theo Wikipedia, trong điều kiện phòng thí nghiệm cây đúng là làm giảm formaldehyde, nhưng kết quả này không áp dụng được cho nhà ở thông thường, vì không khí trong nhà đã được trao đổi với bên ngoài nhanh hơn mức cây có thể bù. Một bài tổng quan năm 2014 cũng kết luận tác động của cây lên không khí trong văn phòng, nhà ở cần được nghiên cứu thêm. Vì vậy mình không hứa hẹn cây “lọc sạch không khí”; bạn trồng chủ yếu vì cây đẹp, dễ chăm.
An toàn với thú cưng
Theo ASPCA, cây mẫu tử (spider plant) không độc với chó, mèo và ngựa. Dù vậy, bạn vẫn nên đặt cây ở chỗ gọn gàng để thú cưng không nhai, kéo đổ chậu.
Thông tin chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên của bác sĩ thú y.
Cách nhân giống cây mẫu tử
Cách dễ nhất là tách chồi con trên cuống hoa. Khi chồi con đã có rễ nhỏ hoặc nụ rễ ở gốc, bạn cắt khỏi cuống, cắm vào đất ẩm (hoặc cắm nước cho ra rễ trước), đặt nơi sáng nhẹ và giữ ẩm đến khi cây bén rễ. Ngoài ra bạn cũng có thể chia bụi khi cây mẹ đã đầy chậu.
Cây mẫu tử trồng chậu, cây con mọc trên các ngồng dài rủ xuống - Ảnh: Dinkun Chen, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Cách trồng và chăm sóc cây mẫu tử
- Đất: tơi xốp, thoát nước tốt (có thể trộn xơ dừa, tro trấu). Chậu có lỗ thoát nước.
- Ánh sáng: hợp chỗ sáng gián tiếp hoặc nắng nhẹ như cửa sổ, ban công có mái che. Nắng gắt dễ làm cháy lá.
- Nước tưới: tưới khi lớp đất mặt khô. Theo Wikipedia, cây nhạy với fluoride trong nước máy nên đầu lá dễ cháy nâu; dùng nước mưa hoặc nước máy để lắng nhiều giờ có thể giúp giảm hiện tượng này.
- Nhiệt độ: cây chịu được tới khoảng 1,7 °C nhưng lớn tốt nhất ở khoảng 18-32 °C.
- Thay chậu: khi rễ củ đầy chậu thì tách bụi hoặc thay chậu lớn hơn.
Lỗi thường gặp
- Đầu lá nâu khô: thường do nước chứa fluoride, thiếu ẩm hoặc nắng gắt; đổi nguồn nước, cắt bỏ phần cháy.
- Lá vàng, nhũn gốc: do úng nước; giảm tưới, kiểm tra thoát nước.
- Cây không ra chồi con: thường do thiếu sáng hoặc cây còn quá nhỏ; chuyển ra chỗ sáng hơn.
Gợi ý đọc thêm
- Cỏ lan chi: Cỏ lan chi (Chlorophytum, họ Măng tây) là gì, khác cây mẫu tử ra sao, ý nghĩa.
- Cây lưỡi mèo: đặc điểm, ý nghĩa, độc tính với chó mèo, cách tách chồi, giâm lá.
- Trầu bà: nguồn gốc, giống lá vàng, ý nghĩa phong thủy, độc tính với trẻ nhỏ và chó mèo.
- Tử linh lan: nguồn gốc Tanzania, ánh sáng, tưới nước, giá thể, nhân giống bằng lá.
